| Rodovid heeft <pcount></pcount> personen (waarvan <pcount>nl</pcount> op NL) en <fcount></fcount> gezinnen (waarvan <fcount>nl</fcount> op NL) Activeer zelf uw nieuw aangemaakte Clannamen (rode link) en activeer dan ook, na het opslaan, direct de rode link NAAMSVERKLARING ! |
Willem Albert Scholten * 6 oktober 1819 † 1 mei 1892
| CLAN: verzamelnaam voor 1 familie met diverse achternamen | Scholten |
| geslacht | man |
| Volledige naam bij geboorte | Willem Albert Scholten |
| Ouders
♂ Albert Scholten * 27 maart 1796 | |
Gebeurtenissen
6 oktober 1819 geboorte: Loenen
1 mei 1892 overlijden: Groningen
Notities
Scholten kan worden beschouwd als 's werelds eerste landbouw-industrieel door het stichten van zo'n 24 fabrieken, in binnen- en buitenland, op het gebied van aardappelmeel, aardappel-moutwijn, strokarton, suiker en turfstrooisel. Na enkele mislukte pogingen om een goed renderende onderneming op te bouwen stichtte hij in 1841 een aardappelmeelfabriek in Foxhol. Deze fabriek betrok schoon water uit het Foxholstermeer. Aanvankelijk werd de fabriek aangedreven door een grote hoeveelheid paarden. Na aansporing van zijn schoonvader Sluis; een welgestelde Groninger graanhandelaar die hem daarvoor geld leende, verving hij deze dieren door een stoommachine. Deze investering stond aan de basis van het succes van zijn onderneming. In 1871 had Scholten o.a. in exploitatie: een aardappelsiroopfabriek te Hoogezand met 77 arbeiders, een aardappelmoutwijnbranderij te Sappemeer met 60 arbeiders, een aardappelmeersiroopen sagofabriek te Zuidbroek met 80 arbeiders. Hij bouwde fabrieken in onder meer Duitsland, Polen en Rusland en zijn onderneming wordt beschouwd als de eerste Nederlandse multinational. Hij was mede-directeur en groot-aandeelhouder van de Nederlandsch-Amerikaansche Stoomvaart-Maatschappij, de latere Holland-Amerika Lijn. Een van de te bouwen schepen liet hij naar zichzelf vernoemen: de W.A. Scholten, een stoom-zeilschip met 3 masten. Een schip, dat 2400 ton lading kon vervoeren, 50 cabines had en ruimte voor 600 passagiers.
In zuid-oost Drenthe kocht hij grote veengebieden aan. Een van de dorpen in dit gebied, Klazienaveen, liet hij noemen naar zijn vrouw Klasien Sluis. Zij bracht niet alleen geld (van haar vader) maar ook inzicht mee in hun huwelijk.
In de provincie bezat Willem Albert Scholten een groot aantal boerderijen. Bij zijn gouden jubileum als fabrikant, tevens zijn zeventigste verjaardag, schonk hij de stad Groningen een kinderziekenhuis.
Veel monumentale bouwwerken in en om Groningen herinneren nog steeds aan de fabrikantenfamilie Scholten. Voorbeelden daarvan zijn de Scholtenskoepel, een door de Groninger architect J. Maris in barokstijl ontworpen tuinkoepel naast het Herewegviaduct in Groningen; de Villa Gelria (nu een kantoor) aan de Hereweg, eveneens door Maris ontworpen; het restaurant de Paalkoepel aan het Paterswoldsemeer; de sluis die het Paterswoldsemeer verbindt met het Noord-Willemskanaal en het Groninger Logegebouw der Vrijmetselaren, dat voor een deel vroeger het kantoor van Scholtens stroopfabriek was.
Het Scholtenhuis aan de Grote Markt is er niet meer. Het werd bij de bevrijding verwoest, maar leeft voort in de herinnering van velen, die de oorlog bewust hebben meegemaakt. In de Tweede Wereldoorlog was dit het centrum van de Duitse Sicherheitsdienst.
In 1882 besloot Scholten dat er een graf moest komen in overeenstemming met zijn positie. Het werd een monument, dat 27 grafplaatsen besloeg. Scholten wilde het groter, maar de 45 (sommige bronnen spreken van 55) plaatsen die hij in gedachte had werden hem niet toegestaan.
Wie de Zuiderbegraafplaats te Groningen passeert of de gelegenheid te baat neemt deze begraafplaats te bezoeken, zal onmiddellijk het grafmonument van de familie Scholten zien. Het torent hoog boven de andere monumenten uit.
